Ένας ζωγραφικός πίνακας στο ναό της Παναγίας Αιτωλικού - Αισθητική και πρότυπα.

 

Λεπτομέρεια από την ελαιογραφία του Στ. Ψαθόπουλου.

 Προς το τέλος του 19ου αι. επικρατεί στην τέχνη της Αγιογραφίας, το ρωσικό Μπαρόκ και κίνηση των Ναζαρηνών ζωγράφων που ακολούθησαν την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα. Ο ιταλικός Μανιερισμός μαζί με το Μπαρόκ και το Ροκοκό, έχουν ήδη επηρεάσει και διαμορφώσει στα Επτάνησα τα δικά τους εικονογραφικά πρότυπα. Ο εντυπωσιακός πίνακας του Στ. Ψαθόπουλου "Η εις τον Σταυρόν Καθήλωσις του Χριστού", δημιουργημένος το 1867 και ευρισκόμενος σήμερα αναρτημένος στο δεξιό κλίτος του ναού της Παναγίας, μεταφέρει στο θέμα και στην εικονογραφία, την ισχυρή επίδραση του Ιονίου και ανήκει στα λιγοστά δείγματά της που διασώθηκαν στην περιοχή μας.

Στους ναούς των αστικών κέντρων του Ιονίου, θα σημειωθούν από τον 17ο αι έωσ τον 18ο αι. κάποιες σημαντικές αλλαγές που σχετίζονται με τον εν λόγω πίνακα και το ναό της Παναγίας γενικότερα. Αρχικά η παραδοσιακή τοιχογραφία θα περιοριστεί ενώ η αυστηρή κατανομή των αγιογραφικών παραστάσεων διασπάται για να κυριαρχήσουν οι μεγάλες αυτόνομες ζωγραφικές συνθέσεις (ελαιογραφίες), πάνω σε τελαρωμένους μουσαμάδες ή ξύλινα ταμπλώ, τα οποία αναρτούνταν στους τοίχους. Αυτός ο δανεισμός δυτικών στοιχείων θα ενταθεί και θα φτάσει έως τον πλήρη εξιταλισμό. Η τεχνική της αυγοτέμπερας (το αυγό στο ρόλο του συνδετικού μέσου στις χρωματικές σκόνες) αντικαθιστάται από την ελαιογραφία και τα χρώματα θα δουλεύονται πλέον "στο νατουράλε", ενώ τα ενδύματα θα έχουν "εύμορφον τρόπον εις τας δίπλας". Τα αυστηρά γήινα χρώματα υποχωρούν μπροστά στη λαμπρότητα των γαλάζιων των πορφυρών και των κίτρινων. Η πνευματικότητα και το υπερβατικό της Βυζαντινής Ζωγραφικής ξεχνιέται. Αν και η Εκκλησία μένει πιστή στο ορθόδοξο δόγμα, η τέχνη της θα ακολουθήσει την εκοσμίκευση (Seculavismus).

O πίνακας του Ψαθόπουλου, διαθέτοντας όλα αυτά τα στοιχεία εντάσονταν αρμονικά στον χώρο του παλαιού ναού, με τη ζωγραφισμένη οροφή - την "Ουρανία", όπως την αποκαλούσαν στα Επτάνησα - έργο του Ζωγράφου και λογοτέχνη Δημ. Χατζηασλάνη ή γνωστότερου ως Βυζάντιου, συγγραφέα της "Βαβυλωνίας". Κεντρική παράσταση ήταν ο "ένθρονος Παντοκράτωρ", περιβαλλόμενος από τους Ευαγγελιστές και τους Προφήτες μέσα σε νέφη αναγεννησιακής τεχνοτροπίας. Εντυπωσιακή ήταν και η παράσταση της Παναγίας ως "Κυρίας των Αγγέλων" και "Οδηγού των Αποστόλων" (βλ. φωτό),

Τοιχογραφία από την οροφή του παλαιού ναού της Παναγίας Αιτωλικού.

θέματα και τα δύο δυτικής επιρροής. Εξαίρεση αποτελούσε το εξαιρετικής τέχνης τέμπλο - έργο ηπειρωτικής παράδοσης - όπως ακριβώς συνέβαινε και στα Επτάνησα όπου στην τέχνη του "ιντάγιο" (ξυλογλυπτική), η γειτονική Ήπειρος επέβαλλε τα σταθερά βυζαντινά πρότυπα. Στα επτανησιακά τέμπλα πάντως, βρήκε εφαρμογή μια σημαντική καινοτομία με εισηγητή τον Εμμανουήλ Τζάνε, ο οποίος ζωγράφισε το 1654 τις θύρες του τέμπλου του ναού των αγ. Σωσιπάτρου και Ιάσωνα στην Κέρκυρα: στο χαμηλό βημόθυρο της Ωραίας Πύλης θα προστεθεί ψηλη μονόφυλλη ζωγραφισμένη θύρα με πιο διαδεδομένη παράσταση αυτήν του "Ίδε ο Άνθρωπος", την οπόια συναντούμε και στο δικό μας ναό (βλ. φωτο).

Η Ωραία Πύλη του τέμπλου του Ναού της Παναγίας Αιτωλικού.

Η εντυπωσιακή λοιπόν σύνθεση του Ψαθόπουλου, παριστάνει έναν εύρωστο Ιησού καθηλωμένο στο Σταυρό, ο οποίος περιβάλλεται από την Παναγία, τους δεσμώτες του και το πλήθος στρατιωτών και λαικών, με φόντο έναν βαρύ και συννεφιασμένο ουρανό. Το διαγώνιο μοτίβο του Σταυρού, οι στομφώδεις τονικότητες των χρωμάτων και οι στιβαρές μορφές των στρατιωτών γεμίζουν ασφυκτικά τον χώρο εντείνοντας την δραματική ατμόσφαιρα.

Το θέμα του πίνακα αντιγράφει όπως είπαμε , δυτικά πρότυπα που κι αυτά με τη σειρά τους αντιγράφουν - διασκευάζοντάς το - ένα παλιό βυζαντινό πρότυπο, αυτό της "Ανάβασης επί του Σταυρού". Ο Φώτης Κόντογλου, μη δεχόμενος το δυτικό τρόπο ιστόρησης, λέει πως η "εις τον Σταυρόν Καθήλωσις" είναι γραμμένη αντί της αρχαίας υποθέσεως της "Αναβάσεως" και αποκαλεί τη δυτική εκδοχή ως "ιταλικήν ζωγραφίαν" όπου "στρατιώται και λαός πολύς...χάσκοντες, καταγελώντες Αυτόν".

Ίδιο ή παρόμοιο θέμα με τον πίνακα της Παναγίας Αιτωλικού, μεταφέρουν ελάχιστες εικόνες που έχουν διασωθεί ως τις μέρες μας. Η σημαντικότερη εικόνα που διασώζει την ολοκληρωμένη μορφή, είναι έργο του Αλεξάνδρου Γρυπάρη (1665-1717), η οπόια χρονολογείται το 1704 και βρίσκεται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Άλλες δύο εικόνες , έργα του Θεόδωρου Πουλάκη (Συλλογή Σταθάτου-Μουσείο Μπενάκη) και μία της Συλλογής Λοβέρδου του 1300 πλησιάζουν περισσότερο τον πίνακ του Ψαθόπουλου. Η ύπαρξη τέλος πολλών απεικονίσεων στη Δυτική Τέχνη, από αρκετούς ζωγράφους και χαράκτες, δείχνει την απήχηση και την ευρύτητα της καλλιτεχνικής απήχησης του συγκεκριμένου θέματος.

Mιχ. Κότσαρης.

Βιβλιογραφία

Π. Βοκοτόπουλος, Ο περίπλους των Εικόνων. ΜΙΕΤ, Αθ. 1990.

Φ. Κόντογλου, Έκφρασις της Ορθοδόξου Εικονογραφίας. Αστήρ, τ. α', Αθ. 1993

Κ. Ταμπάκης, Λεύκωμα ανεγέρσεως Ι,Ν, Κοιμήσεως Θεοτόκου Αιτωλικού. Αιτ. 1990.

Ο «Λεπρέντης» στηρίζει ένα σχολείο...

Ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου Αγ. Θωμά

 

και η Θεατρική Ομάδα του Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου "Το Αιτωλικό"

 

 σας προσκαλεί στη θεατρική παράσταση 

 "Ο Λεπρέντης"

 μια κωμωδία χαρακτήρων του Μ. Χουρμούζη

 Τετάρτη 24 Απριλίου 2013

 στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Περιφεριακης Ενοτητας Αιτ/νιας
(κτίριο πρώην Νομαρχίας, Μεσολόγγι)
ώρα 8.30 μ.μ.

 Γενική Είσοδος: 3 ευρώ

 Προπώληση Εισιτηρίων:

 avant garde

Ραζή Κότσικα 15, Μεσολόγγι
http://www.facebook.com/avant.garde.mes?fref=ts

 Tα έσοδα της εκδήλωσης θα διατεθούν για την οικονομική ενίσχυση των επειγόντων και άμεσων αναγκών του δημοτικού σχολείου του Αγίου Θωμά.

"Διονύσιος Σολωμός: Ο Ποιητής της Επανάστασης", στον Πολιτιστικό Σύλλογο Αιτωλικού.

Η Κινηματογραφική Λέσχη του Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου "Το Αιτωλικό"
σε συνεργασία με 

τη Διεύθυνση Μουσείου Ιστορικού Αρχείου της ΕΡΤ 

και την 

Κινηματογραφική Λέσχη Μεσολογγίου


σας προσκαλούν

στην προβολή του Ντοκιμαντέρ

"Διονύσιος Σολωμός: Ο  Ποιητής της Επανάστασης"

στα πλαίσια για την 187η Επέτειο των Εορτών Εξόδου

την Τρίτη 23 Απριλίου 2013
ώρα 7.30 μ.μ.

στην αίθουσα προβολών του Πολιτιστικού Συλλόγου
Σωτηροπούλου 2, Αιτωλικό
(πίσω από πρώην Δημαρχείο)

http://pmsaitoliko.weebly.com/7/post/2013/04/72.html

Υπο την αιγίδα
του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Ι.Π.Μεσολογγίου

"ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1821", από τη Βυρωνική Εταιρεία.

Πινακοθήκη Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χ & Σ Μοσχανδρέου - «Μεσολόγγι και Λόρδος Βύρων».

Το Σάββατο στις 7 μ.μ. στην

 Πινακοθήκη Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χ & Σ Μοσχανδρέου 

θα γίνουν τα εγκαίνια της νέας εικαστικής διαδρομής με νέο θέμα

 

 «Μεσολόγγι και Λόρδος Βύρων».

Η νέα αυτή διαδρομή που θα συμμετέχουν επτά αίθουσες τέχνης των Αθηνών με τους ζωγράφους – συνεργάτες τους ξεκινά με την συνεργασία της «Καπλανών». Σ’ αυτή την έκθεση τιμητική είναι και η συμμετοχή του μεγάλου Ελληνα ζωγράφου κ. Αλέκου Φασιανού.

Στην έκθεση συμμετέχουν οι ζωγράφοι:

Δημήτρης Αναστασίου, Λεωνίδας Γκέλος, Σταμάτης Ζέρβας, Βασίλης Καρακατσάνης, Ιωάννα Καφίδα, Δημήτρης Κρέτσης, Βασίλης Λιαούρης, Κατερίνα Μητσιάλη, Γιάννης Μπρούζος, Γεύσω Παπαδάκη, Ηλίας Παπανικολάου, Θανάσης Ραχούτης, Γιώργος Σαλταφέρος, Αντώνης Σμυρνιός, Νικολέττα Τζάνε, Αννα Τσαλάγκα, Αλέκος Φασιανός, Βιργινία Φιλιππούση, Αγάπη Χατζή & το Εργαστήριο Γλυπτικής του Τμήματος Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινας), με δύο τελειόφοιτες γλύπτριες: την Ερμιόνη Αρνίδου & την Παναγιώτα Θεοφιλοπούλου.

Στις 18 Δεκεμβρίου 2013 στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών (Πλ. Κλαυθμώνος) με πρωτοβουλία του Δημάρχου Iεράς Πόλεως Πάναγιώτη Κατσούλη και την συνεργασία της Πινακοθήκης Μοσχανδρέου ξεκινά η προβολή της πόλης με θέμα: «Γνωρίστε τώρα το Μεσολόγγι μέσα από την Τέχνη» και θα παρουσιασθεί σε πολλές δημοτικές Πινακοθήκες της χώρας με την συλλογή που έχει δημιουργηθεί από τις εκθέσεις που έγιναν την τελευταία εξαετία στο Μεσολόγγι.




Η διάρκεια της έκθεσης «Μεσολόγγι και Λόρδος Βύρων» που γίνεται στους χώρους της Πινακοθήκης Μοσχανδρέου (έναντι του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος στο Μεσολόγγι), θα είναι από 20/4-31/8/2013 και οι ημέρες και ώρες λειτουργίας της: Σάββατο & Κυριακή: 11.00-13.00.

Παρουσίαση Βιβλίου - Διάλεξη του Παιδοψυχολόγου Δρ. Σήφη Κουράκη.

Ο Πολιτιστικός & Μορφωτικός Σύλλογος "Το Αιτωλικό"

σας προσκαλεί 

στην Παρουσίαση Βιβλίου - Διάλεξη του Παιδοψυχολόγου Δρ. Σήφη Κουράκη με θέματα:
"Ανίχνευση στον χώρο των Μαθησιακών Διαταραχών"
Σκιαγραφώντας το πορτραίτο μιας περίπτωσης με δυσλεξία.
και

"Απρόσεκτος συχνά, αδιάφορος ποτέ"
Γονεϊκός και εκπαιδευτικός κατάλογος οδηγιών συμπεριφοράς και μάθησης. 
Θα παρουσιαστιούν σε powerpoint μέρη από τα τεστ που περιέχουν τα βιβλία για τη διάγνωση της ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ και της ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ

Την Κυριακή 14 Απριλίου 2013
ώρα 8.00 μ.μ. 
στην αίθουσα προβολών του Πολιτιστικού & Μορφωτικού
Συλλόγου "Το Αιτωλικό"
(πίσω από πρώην Δημαρχείο)

Παρουσίαση: Δρ. Σήφης Κουράκης

 
Θα προλογίσει ο κοινωνιολόγος Βασιλόπουλος Γιώργος
Ο Γονεϊκός & Εκπαιδευτικός Κατάλογος Οδηγιών Συμπεριφοράς & Μάθησης με τίτλο: «Απρόσεχτος συχνά, αδιάφορος ποτέ!» είναι μέρος πρωτότυπης - παγκόσμιας - πανεπιστημιακής έρευνας, που ολοκληρώθηκε και εγκρίθηκε στον Τομέα Ψυχιατρικής & Επιστημών της Συμπεριφοράς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης το 2004, στα πλαίσια Διδακτορικής Διατριβής.

Δείτε περισσότερα: http://kourakis.blogspot.gr/

ΤΕΧΝΗΣ ΕΞΟΔΟΙ ΣΤΗ "ΔΙΕΞΟΔΟ"

ΑΥΛΑΙΑ ΤΩΝ ΓΙΟΡΤΩΝ ΕΞΟΔΟΥ 2013 ΑΠΟ ΤΗ "ΔΙΕΞΟΔΟ"




ΤΕΧΝΗΣ ΕΞΟΔΟΙ ΣΤΗ "ΔΙΕΞΟΔΟ"

20 + 3 εικαστικές προτάσεις

από τη Σχολή Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης




Αρχίζουν το Σάββατο 13 Απριλίου οι ΓΙΟΡΤΕΣ ΕΞΟΔΟΥ 2013
Με μια καθαρά εικαστική έκθεση, με τον τίτλο «Τέχνης έξοδοι στη “Διέξοδο’’», και υπό την αιγίδα του Δήμου της Ιερής Πόλης, ξεκινούν στο Μεσολόγγι, από το σπίτι του Αρχηγού της Φρουράς Θανάση Ραζηκότσικα, οι φετινές ΓΙΟΡΤΕΣ ΕΞΟΔΟΥ.

Το Σάββατο 13 Απριλίου 2013, στις 8.30 το βράδυ, ο Δήμαρχος Πάνος Κατσούλης θα κηρύξει την έναρξη των Γιορτών εγκαινιάζοντας την έκθεση σύγχρονων έργων καλλιτεχνικής δημιουργίας, που προέρχονται από φοιτητές και καθηγητές της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για μια προσέγγιση του μεγάλου ιστορικού γεγονότος με την νεανική εικαστική ματιά είκοσι φοιτητών μαζί με τους οποίους εκθέτουν αντίστοιχες δημιουργίες των και οι καθηγητές τους Μανώλης Γιανναδάκης του Εργαστηρίου Χαρακτικής, Γιώργος Κατσάγγελος του Εργαστηρίου Φωτογραφίας και Γιώργος Τσακίρης του Εργαστηρίου Ζωγραφικής.

Δημιουργίες χαρακτικών, ζωγραφικών και φωτογραφικών έργων ως επίσης κατασκευές και video art αποτελούν το εικαστικό σύνολο που θα εκτεθεί για διάστημα ενάμιση μήνα στους χώρους της «Διεξόδου». Ένα σύνολο σαράντα μεγάλων και μικρών διαστάσεων πρωτοποριακών, για Ιστορικό Μουσείο, έργων νέων καλλιτεχνών που, χωρίς να έχουν σχέση με τον τόπο, ευαισθητοποιήθηκαν από την ασύλληπτη για ανθρώπινο νου απόφαση της Εξόδου, της ηθελημένης δηλαδή συναπόφασης πορείας προς τον θάνατο.

«Παρά την δεδομένη ελευθερία έκφρασης του κάθε καλλιτέχνη, τα έργα δεν αποσπώνται από το κυρίαρχο ιστορικό γεγονός και νόημα της Εξόδου, όπως οι ίδιοι οι καλλιτέχνες σημειώνουν στο εισαγωγικό κείμενο της έκθεσης, αλλά θέτουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ζητήματα επαναφοράς της μνήμης. Στρέφουν το βλέμμα τους στο παρελθόν στοχεύοντας στο μέλλον. Δημιουργούν προσωπικές μυθοπλασίες που, ενώ έχουν καταγωγή στα ιστορικά γεγονότα, εκφράζουν σύγχρονες αγωνίες και αναζητήσεις».

Οι σπουδαστές της Σχολής Καλών Τεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση προέρχονται από το τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι οι: Χαρούλα Αμοιρίδου, Κυριάκος Αποστολίδης, Μπορισλάβα Γεωργιτσέλι, Μαρία Δημητροπούλου, Έλενα Ζέππου, Εύα Κωνσταντινίδου, Λία Κατόπη, Νικόλαος Λαμπρινός, Ζώης Λουμάκης, Φίλη Ολσέφσκι, Δημοσθένης Μπογιατζής, Ελένη Νικολακοπούλου, Σοφία-Μαρία Ξενάκη, Ελένη Παπαδοπούλου, Ελένη Π. Παπαδοπούλου, Νίκος Σέττας, Άννυ Σοφιανοπούλου, Άρτεμις Τσακίρη, Βαγγέλης Τσιβάς και Ελένη Χατζηαθανασίου.



Η έκθεση θα λειτουργεί κάθε Παρασκευή – Σάββατο και Κυριακή από τις 11 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι και από τις 7.30 το απόγευμα έως τις 9.30 το βράδυ με ελεύθερη είσοδο, ενώ για οργανωμένες ομάδες επισκεπτών ή για εκπαιδευτικές ξεναγήσεις σχολείων η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινά μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με την υπεύθυνη επιμελήτρια (26310 51260 και 6976 643610).

www.diexodos.com.gr